Úr blaðinu á vefnum

Heimildin #63

30. ágúst 2024

Efni úr blaðinu bætist smám saman við á vefnum, en sumt birtist aðeins í blaðinu sjálfu. Allt blaðið er á síðu þess.

bls. 2–3

Fréttir

Ferðamenn flykkjast að eldgosinu

Þótt ekki sé hægt að komast alla leið að eldgosinu reynir fólk að fara eins nálægt og hægt er.

bls. 4

Allt af létta

Yazan mjög verkjaður eftir örfáar vikur án heilbrigðisþjónustu

Líkamlega vanlíðanin sem Yazan Tamimi, 12 ára gamall drengur með vöðvarýrnunarsjúkdóminn duchenne, sem senda á úr landi, upplifði eftir örfárra vikna rof á heilbrigðisþjónustu í sumar sýnir hve lítið þarf til svo að drengnum hraki, segir formaður Duchenne á Íslandi: „Þetta er mjög krítískur tími.“

bls. 4

Viðskipti

Segir séreignasparnaðarúrræðið vera plástur á svöðusár

Heimild til þess að nýta séreignarsparnaðarúrræði stjórnvalda rennur út undir lok þessa árs. Sérfræðingar hafa kallað eftir því að úrræðið verði framlengt enn frekar og mælt með því að breyta lögum til að það gagnist betur tekjulægri hópum. Ásthildur Lóa Þórsdóttir, þingmaður Flokks fólksins og formaður Hagsmunasamtaka heimilanna, segir slíkar hugmyndir ekki ráðast að rót vandans.

bls. 6

Fréttir

Hatursglæpur hafður til viðmiðunar

Stúlka sem var stungin með hnífi í miðbæ Reykjavíkur á menningarnótt er enn í lífshættu. Gæsluvarðhald yfir árásarmanninum rennur út í dag. Hatursglæpur er hafður til viðmiðunar við rannsókn málsins. Hnífstungum hefur fjölgað og bráðalæknir biðlar til fólks að passa upp á hvað annað.

bls. 6

Tilkynning

Rekstur Heimildarinnar sjálfbær á síðasta ári

Viðsnúningur varð í rekstri sameinaðs félags Stundarinnar og Kjarnans árið 2023. Markmið um sjálfbæran rekstur náðist.

bls. 6

Fréttir

MAST kærir höfund skoðanagreinar á Vísi

MAST kærir greinarhöfund sem titlar sig sem náttúruunnanda, landeiganda og bændadóttur fyrir að gefa í skyn að starfsfólk MAST þæði mútur frá norskum auðkýfingum.

bls. 8

LeiðariHelgi Seljan

Guðrún leikskólakennari ehf

Verður launafólk að krefjast einkahlutafélags fyrir alla, úr því stjórnvöld telja eigendur þeirra þurfa að leggja minna til en allir hinir?

bls. 9

AðsentIndriði Þorláksson

Hátekjulistinn og kvótinn

Sjávarútvegsfyrirtæki eru flest að formi til í eigu eignarhaldsfélaga en eru ekki skráð beint á raunverulega eigendur. Meginástæðan er skattalegt hagræði sem slíkum félögum er búið og hefur verið aukið á síðustu áratugum. En tekjuverðmæti hvers hundraðshluta af kvótanum er nærri hálfur milljarður króna á ári.

bls. 9

PistillIllugi Jökulsson

Salman Rushdie – og ég

Fagnaðarefni er að Salman Rushdie skuli fá bókmenntaverðlaun Halldórs Laxness. Hér segir gamall aðdáandi Rushies frá þeim áhrifum sem fyrstu bækur hans höfðu.

bls. 10–11

Fréttir

Kærði nuddara Lauga Spa: „Eins og þarna hefði ég verið sálarlega myrtur“

Fjölskyldufaðirinn Gunnar Magnús Diego fór í nudd ásamt konu sinni í Laugum Spa á vormánuðum 2023. Hann segir að þar hafi nuddari brotið á sér kynferðislega. Gunnar kærði en rannsóknin var felld niður vegna skorts á sönnunargögnum. Nuddarinn starfar enn hjá fyrirtækinu.

10 mín. lestur

bls. 14

FréttirStjórnleysi í ferðaþjónustu

Múgæsingur hafi skapast þegar byrjað var að selja sumarferðir í íshella

Fjárhagslegir hvatar og þrýstingur stórra ferðaþjónustufyrirtækja á að staðið væri við ferðir gætu hafa aukið hættuástand í ferðaþjónustu segir Borgar Antonsson leiðsögumaður. „Öryggið er númer tvö, peningarnir númer eitt,“ segir hann.

bls. 15

GreiningStjórnleysi í ferðaþjónustu

Slys og dauðsföll ferðamanna eru ekki skráð sérstaklega

Mikil umræða um öryggi ferðamanna fór af stað í kjölfar slyssins í Breiðamerkurjökli síðastliðinn sunnudag. Fréttir af alvarlegum slysum meðal ferðamanna birtast reglulega í fjölmiðlum og vekja gjarnan óhug. Hins vegar er hvergi að finna miðlæga skrá þar sem haldið er utan um tíðni slysa á meðal ferðamanna hér á landi.

bls. 16–17

FréttirStjórnleysi í ferðaþjónustu

„Sem ráðherra og manneskju þykir mér þetta afskaplega leitt“

Lilja Alfreðsdóttir, ráðherra ferðamála, segir að koma hefði mátt í veg fyrir slysið á Breiðamerkurjökli. „Það var búið að vara við þessu og ekki gert meira með það.“ Hún segist búin að kanna líðan konunnar sem slasaðist og missti unnusta sinn í slysinu og koma á framfæri skilaboðum um að yfirvöld séu boðin og búin að aðstoða hana eftir fremsta megni.

9 mín. lestur

bls. 17

FréttirStjórnleysi í ferðaþjónustu

Hræðilegur atburður sem ýtir við okkur

Ferðamálastjóri telur tímabært að koma aftur böndum á þann fjölda sem fer upp á Vatnajökul hverju sinni. Álagsstýring tíðkaðist fyrir kórónuveirufaraldur en hún var felld úr gildi í faraldrinum. Banaslys varð á jöklinum um síðustu helgi en öryggisáætlun fyrirtækisins sem fór ferðina lá ekki fyrir hjá Ferðamálastofu, enda er innlagnar slíkrar áætlunar ekki krafist við umsókn um leyfi. Það fyrirkomulag er nú til endurskoðunar.

bls. 18

Skýring

Að þéra eða þúa

Meðan Margrét Þórhildur var þjóðhöfðingi Dana var það ófrávíkjanleg regla að hún skyldi þéruð, Deres majestæt, nema í þröngum hópi fjölskyldu og náinna vina. Eftir að sonurinn Friðrik tók við krúnunni hefur það flækst fyrir mörgum hvernig ávarpa skuli kónginn og sama gildir um drottninguna Mary.

bls. 19

Viðtal

Bókabúð verður til! – og um leið ný saga

Bóksali og bókasafnari mætast í bókabúðinni Skálda á Vesturgötu og úr verður skáldskapur. „Ég er búinn að safna notuðum bókum síðustu tvö ár með það í huga að opna þessa búð,“ segir bóksalinn.

bls. 20–23

Myndir

Samfélagið vill þennan ástarkraft – en þolir hann ekki

Sumir ljósmyndarar flækjast um mannlífið og sjá það sem aðrir sjá ekki. Og fangar það til að sýna okkur hinum. Svo við fáum séð það. Alda Lóa Leifsdóttir er þannig ljósmyndari – sem fangar viðbrögð íslenskra kvenna við þjóðarmorði í Palestínu.

bls. 21

PistillAlda Lóa Leifsdóttir

Valdakerfi okkar verður augljóst

Í baráttunni fyrir Palestínu er verið að framfylgja mennskunni og klofningurinn er augljós á milli baráttunnar annars vegar og stjórnvalda, fjölmiðla og alþjóðlegra stofnana sem virðast eindregið reka erindi valdhafa.

bls. 26

Spurningaþrautin

Spurningaþraut Illuga 30. ágúst 2024: Hvaða himinhnöttur er þetta? — og 16 aðrar spurningar

Hér geta lesendur spreytt sig á spurningaþraut Illuga Jökulssonar sem birtist í tölublaði Heimildarinnar 30. ágúst.

bls. 27

Flækjusagan

Var „sælunga“ Pýþeasar þá við Íslandsstrendur?

Ævaforn skrif gríska sæfarans Pýþeasar um dularfullan stað sem hann nefndi Thule voru gjarnan talin eiga við Ísland en fræðimenn hafa þó heldur fallið frá þeirri trú að undanförnu. Í tilefni af nýrri bók eftir sérfræðinginn Söruh Pothecary má þó velta því fyrir sér enn á ný.

bls. 28

Matur

Undrafæðan rauðrófa

Rauðrófa er rótargrænmeti og sitt sýnist hverjum um bragðgæði hennar en undanfarið hafa vinsældir hennar aukist. Hún sést til að mynda á matseðli veitingahúsa, á salatbörum og í rauðrófusafa en rauðrófan býr yfir efnum sem vísindalega hefur verið sýnt fram á að hafi góð áhrif á líkamlega heilsu, einkum hjartaheilsu og þrek íþróttafólks.

bls. 30

Skóli lífsinsMargrét Bjarnadóttir

Að styrkja innbyggða áttavitann

Það fór enginn til sálfræðings þegar Margrét Bjarnadóttir danshöfundur og listamaður var á hápunkti kvíðans fyrir tuttugu árum. Símaskráin, listin og sköpunin björguðu henni.

bls. 32

Fólkið í borginni

Átján ára afmælið litað af andláti barnungrar frænku

Ægir Þór Jähnke telur í fyrstu að hann hafi frá litlu að segja þegar blaðamaður spyr um atvik sem breytti lífi hans. Svo spretta tvær sterkar minningar fram: 18 ára afmæli stuttu eftir að 12 ára frænka hans lést vegna heilablóðfalls og hins vegar þegar hann var átta ára og sá afa sinn kveðja þennan heim.

bls. 32

BakpistillNatasha S.

Hvaðanertu!

Það getur verið frelsandi að sleppa því að spyrja: „Hvaðan ertu?“