Oddvitar Framsóknarflokksins í Reykjavíkurkjördæmunum tveimur, þau Lilja Alfreðsdóttir og Karl Garðarsson, munu tæplega ná kjöri í Alþingiskosningunum ef þingsætaspáin gengur eftir. Þingsætaspáin er ítarleg greining á gögnum Kosningaspár Kjarnans og Baldurs Héðinssonar stærðfræðings sem birt hefur verið hér á vefnum undanfarin misseri.
Í þingsætaspánni fyrir höfuðborgarkjördæmin er eini fulltrúi Framsóknarflokksins sem verður nokkuð örugglega kjörinn Eygló Harðardóttir, velferðarráðherra og oddviti flokksins í Suðvesturkjördæmi. Líkurnar á að hún nái kjöri eru 85 prósent miðað við 38 prósent líkur á að Lilja Alfreðsdóttir, oddviti flokksins í Reykjavík suður, nái kjöri. Karl Garðarsson situr í efsta sæti listans í Reykjavík norður og mælist með 18 prósent líkur.
Framsóknarflokkurinn fékk tvo þingmenn kjörna í báðum Reykjavíkurkjördæmunum í kosningunum árið 2013. Aðeins Karl gefur aftur kost á sér af þeim sem kjörin voru þá.
Þingsætaspáin er reiknilíkan sem framkvæmir 100.000 „sýndarkosningar“ þar sem niðurstöður fyrirliggjandi kannana eru hafðar til grundvallar. Líkanið hönnuðu stærðfræðingarnir Baldur Héðinsson og Stefán Ingi Valdimarsson með það að markmiði að reikna líkur á því að einstaka frambjóðandi nái kjöri í Alþingiskosningunum. Skoðanakannanir í aðdraganda Alþingiskosninga 2009 og 2013 voru notaðar til að sannprófa þingsætaspána, þar sem spáin er borin saman við endanlega úthlutun þingsæta.
Hér að neðan er fjallað um þrjú stærstu kjördæmi landsins. Það eru Reykjavíkurkjördæmi norður, Reykjavíkurkjördæmi suður og Suðvesturkjördæmi. Samtals verða kjörnir 35 þingmenn úr þessum kjördæmum til það sitja á Alþingi með fulltrúum kjördæmanna sem Kjarninn fjallaði um í gær.
Nánar má lesa um framkvæmd þingsætaspárinnar á Kosningaspárvef Kjarnans þar sem allar niðurstöður Kosningaspárinnar verða aðgengilegar fram að kosningum og kosningaúrslitin að þeim loknum.
Sjálfstæðisflokkurinn langstærstur í stærsta kjördæminu
Í stærsta kjördæmi landsins, þar sem 13 þingmenn eru kjörnir, er Sjálfstæðisflokkurinn stærstur og fær örugglega þrjá þingmenn kjörna. Efstu þrír fulltrúarnir á lista flokksins í kjördæminu náðu kjöri í öllum 100.000 hermunum sýndarkosninganna og eru þess vegna með 100 prósent líkur á kjöri í þingsætaspánni. Óli Björn Kárason, sem skipar fjórða sæti listans, á einnig mjög góðan séns á að ná kjöri. Hann mælist með 71 prósent líkur. Vilhjálmur Bjarnason, fimmti maður á listanum, fær 14 prósent.
Fyrrverandi varaformaður og ráðherra Sjálfstæðisflokksins, nú oddviti Viðreisnar í Suðvesturkjördæmi, Þorgerður Katrín Gunnarsdóttir mun örugglega ná kjöri í kosningunum á laugardaginn. Samkvæmt þingsætaspánni á hún 100 prósent líkur á að ná kjöri. Viðreisn er öflug á höfuðborgarsvæðinu. Í öðru sæti í Suðvesturkjördæmi er Jón Steindór Valdimarsson með 90 prósent líkur á að ná kjöri.
Raunar er það þannig að öll framboðin eiga góðar líkur á að fá þingmann kjörinn í Suðvesturkjördæmi. Það má hugsanlega skýra með því að benda á stærð kjördæmisins. Þó má ekki líta fram hjá því að fyrir utan fylgið sem safnast hjá Sjálfstæðisflokknum virðast atkvæðin ætla að dreifast tiltölulega jafnt á milli flokka.
Samfylkingin er veikust framboðanna í þessu kjördæmi. Árni Páll Árnason mælist með 74 prósent líkur á að ná kjöri, minnst allra oddvitanna.
Líklegasta niðurstaða kosninganna á laugardag miðað við fyrirliggjandi kannanir er eftirfarandi:
- A-listi Bjartrar framtíðar = 1 fulltrúi
- B-listi Framsóknarflokks = 1 fulltrúi
- C-listi Viðreisnar = 2 fulltrúar
- D-listi Sjálfstæðisflokks = 3 fulltrúar
- P-listi Pírata = 2 fulltrúar
- S-listi Samfylkingarinnar = 1 fulltrúi
- V-listi Vinstri grænna = 1 fulltrúi
Auk þeirra tveir af eftirfarandi: D4, A2, V2, C3, P3, S2 eða B2*. Af þeim sem nefndir eru í listanum hér að ofan er S1 líklegastur til að ná ekki inn.
* Listabókstafur og röð fulltrúa á listanum. Dæmi: X2 er sá sem skipar annað sæti á X-lista.
Píratar stela senunni
Sjálfstæðisflokkurinn er heilt yfir stærstur á landsvísu og í einstaka kjördæmum eiga fulltrúar hans samanborið mestar líkur á að ná kjöri; Nema í Reykjavíkurkjördæmi noður. Píratar, með Birgittu Jónsdóttur í stafni, eru stærstir í þessu kjördæmi og munu örugglega fá tvo þingmenn kjörna. Í öðru sæti á eftir Birgittu er Björn Leví Gunnarsson og náði hann kjöri í öllum 100.000 hermunum sýndarkosninganna. Í þriðja sæti lista Pírata situr Halldóra Mogensen með 92 prósent líkur á því að ná kjöri.
Guðlaugur Þór Þórðarson leiðir lista Sjálfstæðisflokksins í kjördæminu. Hann getur verið öruggur með að ná kjöri. Áslaug Arna Sigurbjörnsdóttir, ritari flokksins, má einnig vera nokkuð viss. Hún mælist með 98 prósent líkur á því að ná kjöri.
Aðeins einn oddviti til viðbótar hlaut fullkomna kosningu í sýndarkosningunum; Katrín Jakobsdóttir, formaður Vinstri grænna, mun að öllum líkindum ná kjöri. Þorsteinn Víglundsson, efsti maður á lista Viðreisnar, á 93 prósent líkur á að ná kjöri og Björt Ólafsdóttir, oddviti Bjartar framtíðar, mælist með 91 prósent líkur. Eins og áður sagði er Karl Garðarsson frá Framsóknarflokki með 18 prósent líkur á að ná kjöri.
Sigríður Ingibjörg Ingadóttir, oddviti Samfylkingarinnar, mun ná kjöri samkvæmt líklegustu niðurstöðu kosningaspárinnar. Hún mælist með 68 prósent líkur og er þess vegna veikust af þeim sem kosningaspáin telur með. Helgi Hjörvar er í öðru sæti listans og mælist með átta prósent líkur á að ná kjöri.
Líklegasta niðurstaða kosninganna á laugardag miðað við fyrirliggjandi kannanir er eftirfarandi:
- A-listi Bjartrar framtíðar = 1 fulltrúi
- B-listi Framsóknarflokks = 0 fulltrúar
- C-listi Viðreisnar = 1 fulltrúi
- D-listi Sjálfstæðisflokks = 2 fulltrúar
- P-listi Pírata = 3 fulltrúar
- S-listi Samfylkingarinnar = 1 fulltrúi
- V-listi Vinstri grænna = 2 fulltrúar
Auk þeirra tveir af eftirfarandi: A2, P4, B1, C2, V3 eða S2*. Af þeim sem nefndir eru í listanum hér að ofan er S1 líklegastur til að ná ekki inn.
* Listabókstafur og röð fulltrúa á listanum. Dæmi: X2 er sá sem skipar annað sæti á X-lista.
Vandræði Samfylkingarinnar áþreifanleg
Fylgi við framboðin dreifist jafnar sunnan Miklubrautar og Hringbrautar í Reykjavík. Hér eiga fimm fulltrúar öruggar líkur á að ná kjöri. Það eru Hanna Kristín Friðriksson sem er í efsta sætinu á lista Viðreisnar, Ólöf Nordal og Brynjar Níelsson á lista Sjálfstæðisflokks, Ásta Guðrún Helgadóttir oddviti Pírata og Svandís Svavarsdóttir á lista Vinstri grænna.
Vegna þess hversu jafnt fylgið dreifist eru fjórir fulltrúar í öðru sæti listanna sem eiga meira en 87 prósent líkur á að ná kjöri. Það eru Pawel Bartozsek frá Viðreisn (87%), Brynjar Níelsson, Gunnar Hrafn Jónsson frá Pírötum (97%) og Kolbeinn Óttarsson Proppé (97%) frá Vinstri grænum.
Í líklegustu niðurstöðu kosningaspárinnar munu efstu tveir af listum Viðreisnar, Sjálfstæðisflokks, Pírata og Vinstri grænna, ná kjöri og Nicole Leigh Mosty, oddviti Bjartar framtíðar. Hvorki Lilja Alfreðsdóttir né Össur Skarphéðinsson eru nægilega sterk til þess að vera talin með í þennan hóp, þó þau séu í bæði hópi þeirra sem eigi séns.
Vandræði Samfylkingarinnar eru nánast áþreifanleg í Reykjavík. Á kjörtímabilinu sem nú er að ljúka hefur flokkurinn átt samtals fjóra þingmenn úr Reykjavíkurkjördæmunum; tvo úr hvoru. Nú eru oddvitar listanna í hálfgerðum baráttusætum því líkurnar eru ekki miklar. Nær helmings líkur eru á því að Össur Skarphéðinsson, þingmaður Reykvíkinga til 17 ára, nái ekki kjöri. Hann náði aðeins kjöri í 54 prósent 100.000 sýndarkosninga. Í hinu Reykjavíkurkjördæminu er Sigríður Ingibjörg Ingadóttir með 68 prósent. Aðeins oddvitar Framsóknarflokksins mælast minni.
Líklegasta niðurstaða kosninganna á laugardag miðað við fyrirliggjandi kannanir er eftirfarandi:
- A-listi Bjartrar framtíðar = 1 fulltrúi
- B-listi Framsóknarflokks = 0 fulltrúar
- C-listi Viðreisnar = 2 fulltrúar
- D-listi Sjálfstæðisflokks = 2 fulltrúar
- P-listi Pírata = 2 fulltrúar
- S-listi Samfylkingarinnar = 0 fulltrúar
- V-listi Vinstri grænna = 2 fulltrúar
Auk þeirra tveir af eftirfarandi: B1, S1, D3, P3 eða V3*. Af þeim sem nefndir eru í listanum hér að ofan er A1 líklegastur til að ná ekki inn.
* Listabókstafur og röð fulltrúa á listanum. Dæmi: X2 er sá sem skipar annað sæti á X-lista.
Hverjir geta myndað meirihluta?
Umfjöllun Kjarnans um þingsætaspána heldur áfram á morgun. Þá verður kafað í þingmannafjölda framboðanna á landsvísu og líkur á því hvaða framboð geta samanlagt myndað meirihluta á Alþingi að kosningum loknum. Öll spárit og myndrit má finna á Kosningavef Kjarnans hér.
Þingsætaspáin
Þingsætaspáin er ítarlegri greining á gögnum kosningaspárinnar sem mælir líkindi þess að einstaka frambjóðandi nái kjöri í Alþingiskosningum. Niðurstöðurnar byggja á fyrirliggjandi könnunum á fylgi framboða í öllum sex kjördæmum landsins hverju sinni og eru niðurstöðurnar birtar hér að vefnum. Þingsætaspáin sem nú er birt byggir á Þjóðarpúlsi Gallup 3.–12 október (vægi 57%) og Þjóðmálakönnun Félagsvísindastofnunar 23. september - 5. október (vægi 43%). Ef fleiri könnunaraðilar birta fylgi framboða niður á kjördæmi ásamt upplýsingum um framkvæmd könnunar verður þeim upplýsingum bætt inn í þingsætaspánna.
Gallup er eini könnunaraðilinn sem hefur veitt opinn aðgang að fylgistölum niður á kjördæmi. Auk þess var að finna fylgi niður á kjördæmi í Þjóðmálakönnun Félagsvísindastofnunar sem birt var í Morgunblaðinu. Fylgi flokka í kjördæmum hefur ekki hefur verið birt í Þjóðmálakönnun Félagsvísindastofnunar 6.–12 október eða í Þjóðmálakönnun Félagsvísindastofnunar 13.–19 október.
Fyrir kjördæmin
Líkur á því að einstaka frambjóðandi nái kjöri byggja á reiknilíkani stærðfræðinganna Baldurs Héðinssonar og Stefáns Inga Valdimarssonar. Í stuttu máli er aðferðafræðin sú að fylgi framboða í skoðanakönnunum er talin líklegasta niðurstaða kosninga að viðbættri óvissu sem byggir á sögulegu fráviki kannana frá kosningaúrslitum. Söguleg gögn sýna fylgni er á milli þess að ofmeta/vanmeta fylgi flokks í einu kjördæmi og að ofmeta/vanmeta fylgi flokksins í öðrum kjördæmum. Frávikið frá líklegustu niðurstöðu fyrir flokk er því ekki óháð milli kjördæma. Ef frávikið er neikvætt í einu kjördæmi fyrir ákveðinn flokk aukast líkurnar á að það sé sömuleiðis neikvætt í öðrum kjördæmum.
Reiknilíkanið hermir 100.000 „sýndarkosningar“ og úthlutar kjördæma- og jöfnunarsætum út frá niðurstöðunum. Líkur frambjóðanda á að ná kjöri er þess vegna hlutfall „sýndarkosninga“ þar sem frambjóðandinn nær kjöri.
Tökum ímyndað framboð X-listans í Norðvesturkjördæmi sem dæmi: Framboðið mælist með 20 prósent fylgi. Í flestum „sýndarkosningunum“ fær X-listinn 2 þingmenn en þó kemur fyrir að fylgið í kjördæminu dreifist þannig að niðurstaðan er aðeins einn þingmaður. Sömuleiðis kemur fyrir að X-listinn fær þrjá þingmenn í kjördæminu og í örfáum tilvikum eru fjórir þingmenn í höfn.
Ef skoðað er í hversu mörgum „sýndarkosningum“ hver frambjóðandi komst inn sem hlutfall af heildarfjölda fást líkurnar á að sá frambjóðandi nái kjöri. Sem dæmi, hafi frambjóðandinn í 2. sæti X-listans í Norðvesturkjördæmi náð kjöri í 90.000 af 100.000 „sýndarkosningum“ þá reiknast líkurnar á því að hann nái kjöri í Alþingiskosningunum 90 prósent.
Skoðanakannanir í aðdraganda Alþingiskosninga 2009 og 2013 voru notaðar til að sannprófa þingsætaspánna, þar sem spáin er borin saman við endanlega úthlutun þingsæta.
Fyrir landið í heild
Þegar niðurstöður í öllum kjördæmum liggja fyrir er hægt taka niðurstöðurnar saman fyrir landið í heild og reikna út líkur á því hversu marga þingmenn hver flokkur fær á landsvísu. X-listinn gæti, svo dæminu hér að ofan sé haldið áfram, fengið:
- 8 þingmenn í 4% tilfella
- 9 þingmenn í 25% tilfella
- 10 þingmenn í 42% tilfella
- 11 þingmenn í 25% tilfella
- 12 þingmenn í 4% tilfella
Þetta veitir tækifæri til þess að máta flokka saman reyna að mynda meirihluta þingmanna og skoða líkur á því hvaða flokkar muni ná meirihluta á þingi að afstöðnum kosningum. Ef X-listinn er einn af þeim flokkum sem myndar meirihluta að loknum kosningum er þingmannaframlag hans til meirihlutans aldrei færri en 8 þingmenn, í 96% tilfella a.m.k. 9 þingmenn, í 71% tilfella a.m.k. 10 þingmenn o.s.frv. Landslíkur X-listans eru því settar fram á forminu:
- = > 8 þingmenn í 100% tilfella
- = > 9 þingmenn í 96% tilfella
- = > 10 þingmenn í 71% tilfella
- = > 11 þingmenn í 29% tilfella
- = > 12 þingmenn í 4% tilfella
- = > 13 þingmenn í 0% tilfella
Veistu meira? Láttu okkur vita
Það tókst ekki að sækja formið. Reyndu aftur eftir augnablik.
Ýttu á + við höfund, fréttamál eða greinaröð til að fylgja því og fá tölvupóst þegar eitthvað nýtt kemur, einn á dag í mesta lagi. Því sem þú fylgir stjórnarðu á Minni síðu.
kosningar2016
Bjarni Benediktsson jafnar met Þorsteins Pálssonar
Ekki einhugur um ráðherraval innan Sjálfstæðisflokksins
Það sem ný ríkisstjórn ætlar að gera
Stjórnarsáttmáli: Evrópumál fara til þingsins undir lok kjörtímabils
Ríkisstjórn Bjarna á lokametrunum
Athugasemdir