Úr blaðinu á vefnum

Heimildin #67

27. september 2024

Efni úr blaðinu bætist smám saman við á vefnum, en sumt birtist aðeins í blaðinu sjálfu. Allt blaðið er á síðu þess.

bls. 2–3

Fréttir

Sumarið sem aldrei kom birtist í september

September hefur verið sólríkur og sumir vilja meina að sumarið hafi loks látið sjá sig. Borgarbúar hafa notið veðurblíðunnar í sólinni sem hefur skinið skært, sólskinsstundir eru yfir meðallagi sem hefur betur gegn kuldanum. „Þetta eru kannski kærkomin rólegheit,“ segir Birgir Örn Höskuldsson, veðurfræðingur á Veðurstofu Íslands.

bls. 4

Allt af létta

Fór úr fiðlunni yfir í lögfræði: „Alveg nátengt“

Kristín Benediktsdóttir, nýkjörinn umboðsmaður Alþingis, verður fyrsta konan til að sinna embættinu. Hún fór frá því að vera fiðluleikari yfir í lögfræði og segir mikil líkindi milli faganna tveggja.

bls. 4

Fréttir

„Stórfurðulegt að lögreglan fari fram með þessum hætti“

Sigríður Dögg Auðunsdóttir, formaður Blaðamannafélags Íslands, fagnar því að áralangri rannsókn Lögreglunnar á Norðurlandi eystra á sex fjölmiðlamönnum hafi loksins verið felld niður. Hún furðar sig á yfirlýsingu sem lögregla birti á samfélagsmiðlum og segir hana ekki til þess fallna að auka traust almennings á lögreglu og vinnubrögðum hennar í málinu.

bls. 6

Fréttir

Ekki trúverðugt að umhverfisáhrif vindorkuvers verði óveruleg

Vindorkuver EM Orku í Garpsdal mun hafa neikvæð umhverfisáhrif að mati sveitarstjórnar Reykhólahrepps. Að halda öðru fram sé ekki trúverðugt.

bls. 6

Fréttir

Vantar kafla um náttúruvá vegna Coda Terminal

Veðurstofa Íslands segir það svæði sem Coda Terminal, niðurdælingarverkefni Carbfix við Straumsvík, er áformað á standa á sögulegu hrauni frá eldstöðvakerfi Krýsuvíkur og minnir á að gosskeið sé hafið á Reykjanesskaga.

bls. 6

Erlent

Vopnahlé slegið af borðinu og innrás í uppsiglingu

Átökin á landamærum Ísraels og Líbanon hafa stigmagnast ört á skömmum tíma og óljóst er hvort vopnahlé sé í sjónmáli. 600 manns hafa verið drepnir í sprengjuárásum Ísraelshers frá því á mánudag og 90.000 líbanskra borgara hafa hrakist frá heimilum sínum.

bls. 8–9

LeiðariErla Hlynsdóttir og Margrét Marteinsdóttir

Af hverju? Af hverju?

Lægstu meðallaunin eru í störfum tengdum barnagæslu. Þau sem passa börn, hugga þau og styðja, lesa fyrir þau ævintýri eru með lægstu launin. Forstjórar, dómarar og verðbréfasalar eru með hæstu heildarlaunin. Af hverju?

bls. 9

PistillSif Sigmarsdóttir

Ráð handa Sjálfstæðisflokknum

Sjálfstæðismenn telja flestir fylgistap flokksins tengjast pólitískum andstæðingum sem þeir sitja með í ríkisstjórn. Verið getur þó að það séu ekki andstæðingarnir heldur einmitt vinirnir sem eru vandamálið.

bls. 9–13

Fréttir

„Ég hefði setið lengur ef ekki hefði verið fyrir þetta ákvæði“

Jón Steinar Gunnlaugsson, fyrrverandi dómari við hæstarétt, er gagnrýninn á að hæstaréttardómarar fái full laun út ævina ef þeir hætta þar störfum við 65 ára aldur. Þeir sem starfa til sjötugs fá hins vegar venjuleg eftirlaun. Sjálfur lét Jón Steinar af störfum 65 ára.

bls. 11–13

Greining

Rektu mig, ráðherra

Tvöfalt fleiri hæstaréttardómarar fá full dómaralaun en eru starfandi við réttinn. Aldagamalt ákvæði í stjórnarskrá og umdeild túlkun á því gerir það að verkum að hæstaréttardómarar hætta fyrr störfum en njóta samt fullra laun út ævina. Nær hundrað ár eru síðan Danir aflögðu sams konar sérréttindi.

10 mín. lestur

bls. 14–15

Viðtal

Sér sóknarfæri fyrir „alvöru vinstri rödd“

Svandís Svavarsdóttir telur að þörf sé á að sterk vinstri rödd heyrist á Alþingi og treystir sér til þess að hafa þá rödd VG sterka. Hún segir að Samfylkingin hafi pakkað sterkum vinstrimálum saman og að í því felist sóknarfæri fyrir VG. Svandís telur stærstu áskoranir samtímans ekki þannig vaxnar að kapítalisminn sé svarið – ef fjármagn sé eina hreyfiaflið í samfélaginu séum við ekki á réttri leið.

12 mín. lestur

bls. 14–15

Fréttir

Vilja allir vindmyllugarð í Grafarvogi?

Svandís Svavarsdóttir segir að framsetning á niðurstöðum könnunar sem gerð var fyrir Samtök atvinnulífsins, um viðhorf almennings til orkuöflunar, sé „áróðursbragð“. Hún telur Vinstri græn þurfa að tala skýrar í umhverfis- og náttúruverndarmálum og raunar flestum málaflokkum, ef út í það er farið.

bls. 16–19

Viðtal

„Ótrúlegt að hitta aldraðar konur sem voru að tjá sig um missinn í fyrsta skipti“

Jóna Dóra Karlsdóttir hlaut fálkaorðuna í sumar fyrir starf sitt í þágu syrgjenda. Hún missti unga syni sína í eldsvoða árið 1985. Hún stofnaði síðar sorgarsamtökin Ný dögun. Í sorgarmiðstöðina mættu meðal annars gamlar konur sem misstu börn hálfri öld fyrr en höfðu aldrei mátt ræða þann missi fyrr.

bls. 17–19

Viðtal

„Oft á dag hugsa ég til drengjanna minna“

Jóna Dóra Karlsdóttir hefur lifað með sorg helming ævi sinnar en hún missti unga syni sína í eldsvoða árið 1985. Í þá daga mátti varla tala um barnsmissi en hún lagði sig fram um að opna umræðuna. Fyrir starf sitt í þágu syrgjenda hlaut Jóna Dóra fálkaorðuna í sumar. „Ég er viss um að ég á fullt skemmtilegt eftir. En það breytir ekki því að ég er skíthrædd um börnin mín og barnabörn. Það hættir aldrei“.

22 mín. lestur

bls. 20

Eitt og annað

Rispur í lakkinu

Í splunkunýrri danskri bók er fjallað um samskipti dönsku konungsfjölskyldunnar við stjórn nasista í Þýskalandi í aðdraganda heimsstyrjaldarinnar síðari. Höfundurinn segir þessi samskipti hjúpuð leynd og vill að Friðrik konungur heimili aðgang að dagbókum Kristjáns X frá þessum tíma.

bls. 22

Spurningaþrautin

Spurningaþraut Illuga 27. september 2024 — Hvaða fótboltakarl er þetta? og 16 aðrar spurningar

Hér geta lesendur spreytt sig á spurningaþraut Illuga Jökulssonar sem birtist í tölublaði Heimildarinnar 27. september.

bls. 24

Viðtal

Að vera fær um ást

Erfðasyndin er kjarninn í kvikmyndinni Elskuleg eftir norsk-íslensku leikstýruna Lilju Ingólfsdóttur. Myndin er opnunarmynd RIFF, Alþjóðlegu kvikmyndahátíðarinnar í Reykjavík sem hófst í vikunni. Elskuleg var heimsfrumsýnd á kvikmyndahátíðinni í Karlovy Vary í Tékklandi og vann þar fimm verðlaun, sem er met í sögu hátíðarinnar.

10 mín. lestur

bls. 26–28

Viðtal

Ævintýri náttúrubarnsins frá Ströndum: Gisti í snjóhúsi með kærastanum

Elísabet Snædís Jónsdóttir byggði sig upp eftir skilnað með því að ganga á fjöll. Við það endurheimti hún sterk tengsl sín við náttúruna en hún ólst upp á Drangsnesi á Ströndum.

13 mín. lestur

bls. 30

Skóli lífsinsFriðrik Thor Sigurbjörnsson

Loks búinn að læra hversu lítið ég veit

Friðrik Thor Sigurbjörnsson læknir hamast á hamstrahjólinu til að standa við skuldbindingar sínar en alls staðar er eitthvað nýtt, ef hann gefur sér tíma og rúm til að gefa því gaum, sjá, finna og snerta.

bls. 32

Fólkið í borginni

Ég var óþolandi krakkinn

Sævar Helgi Jóhannsson varð píanóleikari eftir að hafa þrjóskast til að læra á hljóðfærið. „Amma mín var píanóleikari í fimmtíu ár – það var geðveikt píanó hjá henni,“ segir hann.

bls. 32

BakpistillStefán Ingvar Vigfússon

Ég þekki ekki nágranna mína

Stefán Ingvar Vigfússon þekkir ekki nágranna sína og veit að hann er ekki einn um það.

Flækjusagan

Úlfaldaekill í Afríku eða svínahirðir í Kastilíu

Þetta var valið sem al-Mutamid múslimakóngur í Andalúsíu stóð frammi fyrir undir lok 11. aldar. Smáborgin Beja í Portúgal reynist enn hafa haft furðu mikil áhrif á mannkynssöguna