Útlit viðmóts

Ljóst

Dökkt

Úr blaðinu á vefnum

Heimildin #43

23. febrúar 2024

Efni úr blaðinu bætist smám saman við á vefnum, en sumt birtist aðeins í blaðinu sjálfu. Allt blaðið er á síðu þess.

bls. 2–3

FréttirStóriðjan á Grundartanga

Krabbameinsvaldandi efnum blásið út á Grundartanga: „Þetta er vandasamt verk“

Kísilmálmfyrirtækið Elkem vígði endurbættan ofn í verksmiðju fyrirtækisins á Grundartanga um miðjan mánuðinn. Þykkum, svörtum reyk var blásið frá verksmiðjunni svo dögum skipti eftir að kveikt var á honum. Forstjóri Elkem, Álfheiður Ágústsdóttir, segir að efni í reyknum séu krabbameinsvaldandi en að fyrirtækið fylgist vel með að þau séu undir hættumörkum fyrir menn og dýr.

Myndband

bls. 4

Allt af létta

„Við erum ekki að taka upp stefnu Sjálfstæðisflokksins í útlendingamálum“

Oddný G. Harðardóttir, þingmaður Samfylkingarinnar, segir það bull að umsækjendur um alþjóðlega vernd ógni innviðum á Íslandi. Samfylkingin hafi sína stefnu sem sé samþykkt á landsfundi og hafi ekki breyst í kjölfar ummæla Kristrúnar Frostadóttur formanns í hlaðvarpinu Ein pæling á dögunum.

bls. 4

Fréttir

Unglingsstúlku í strætó hótað nauðgun og morði - „Allir heyrðu og sáu en enginn gerði neitt“

Sex strákar sögðu við 14 ára stúlku í strætó að þeir ætluðu að nauðga henni og mömmu hennar og síðan myndu þeir drepa þær báðar. Stúlkan varð dauðhrædd og þorir ekki aftur í strætó. Framkvæmdastjóri Strætó segir vagnstjóra hafa átt að bregðast harðar við. Móðirin kallar eftir því að almenningur láti sig öryggi samferðamanna sinna varða.

bls. 6

Skýring

Stjórnarkjör nálgast í Festi – „Við erum mótfallin því að Þórður Már taki aftur sæti“

Stjórn stærsta hluthafans í Festi, Lífeyrissjóðs starfsmanna ríkisins, lýsir yfir vonbrigðum með störf tilnefninganefndar félagsins. Nefndin leggur til að Þórður Már Jóhannesson verði kjörinn í stjórn á ný. Lífeyrissjóðurinn Brú leggst gegn því að hann taki aftur sæti í stjórn Festi. Þórður Már sagði sig úr stjórninni fyrir tveimur árum eftir að hann var sakaður um kynferðisbrot gegn ungri konu.

bls. 6

FréttirHvalveiðar

Vill leyfi til hvalveiða næsta áratuginn

Kristján Loftsson, framkvæmdastjóri Hvals hf., vill að tryggður verði „eðlilegur fyrirsjáanleiki“ í rekstri og starfsemi fyrirtækisins. Það verði m.a. gert með því að veita fyrirtækinu leyfi til veiða á langreyðum til næstu 5–10 ára.

bls. 8–9

FréttirFlóttamenn

Flúði vændi en verður send út í annað sinn: „Ég vil að hún viti að ég reyndi allt“

Nígerískar konur sem hingað leita eftir dvöl á Ítalíu hafa í mörgum tilvikum verið neyddar út í vændi þar og vilja ekki snúa aftur, því þær vita hvað bíður þeirra. Ein kvennanna kom aftur til Íslands örfáum dögum eftir að hún fékk endurkomubann til þriggja ára, því hún sá enga aðra leið út.

10 mín. lestur

bls. 9

FréttirPressa

Dauði Navalní, mál Assange og útlendingamál í Pressu

Baldur Þórhallsson, prófessor í stjórnmálafræði, Þórhildur Sunna Ævarsdóttir, þingkona Pírata og Gunnar Smári Egilsson, sjónvarpsmaður á Samstöðinni og formaður framkvæmdastjórnar Sósíalistaflokksins, taka þátt í umræðum í Pressu.

bls. 10–11

FréttirNáttúruvernd

Alltof mikið rask „fyrir hagsmuni mjög fárra“

Stuðningsmenn virkjunaráforma í Skjálfandafljóti lyftu brúnum er vinnslutillaga aðalskipulags Þingeyjarsveitar var auglýst nýverið. Þar var ekki að finna stakt orð um Einbúavirkjun, smávirkjun svokallaða sem landeigendur í Bárðardal áforma. Aðrir íbúar fagna hins vegar og segja fljótið mikla, sem fæðir bæði Aldeyjarfoss og Goðafoss, dýrmætara í frjálsu falli.

bls. 12–13

FréttirReykjaneseldar

Almannavarnir sveitarfélaganna í ólestri

Mikill meirihluti sveitarfélaga hefur ekki framkvæmt eða skilað greiningu á áhættu og áfallaþoli til Almannavarna. Meðal þeirra eru Grindavík og Suðurnesjabær á Reykjanesskaga og fjölmenn sveitarfélög eins og Kópavogsbær. Þær greiningar sem hafa verið gerðar mála upp mynd af víðtækum vanbúnaði og vangetu til að kljást við áföll, á tímum nýrra áskorana eins og Reykjaneselda.

10 mín. lestur

bls. 14–15

LeiðariIngibjörg Dögg Kjartansdóttir

Þú ert það sem þú gerir

Börn eru skotmark í stríði, börn með íslenskt dvalarleyfi, börn sem stjórnvöld gátu sótt en gerðu ekki. Þess í stað var áréttað að þeim bæri ekki lagaleg skylda til að sækja fólk á Gaza. Og ekkert gert, fyrr en allt of seint og lítið.

bls. 15

Pistill

36 mín.

Sif Sigmarsdóttir

Borgararéttindin í bakgarðinum

Holur hljómur er í fordæmingu þjóðarleiðtoga sem tala fyrir lýðræði og mannréttindum í öðrum löndum en kæra sig kollótta um borgararéttindin í bakgarðinum heima hjá sér.

bls. 16

AðsentÁrásir á Gaza

Kristján Björnsson

Ákall um vopnahlé og grið

„Þessu verður að linna. Dauði tuga þúsunda og þar á meðal þúsunda barna kallar á ófrávíkjanlega kröfu um björgun, grið og frið.“ Séra Kristján Björnsson, vígslubiskup í Skálholti, kallar eftir vopnahléi á Gaza, vopnahléi þar sem rödd Íslands þarf að heyrast með ákalli frá öllum öðrum þjóðum.

bls. 16

Pistill

Hrafn Jónsson

Costa Blanca

Er samfélagssáttmálinn sífellt samtal? Eða er samfélagið bara sprengidagshlaðborð á Costa Blanca?

bls. 17

PistillJón Trausti Reynisson

Svens: Fíkn, sala, sakleysi og gróði

Verðlaunavörumerki gervimennisins Svens hjálpaði honum að mala milljónir á sömu þremur árum og fjórðungur ungra Íslendinga bættist í hóp daglegra nikótínneytenda.

bls. 19–21

Fréttir

Aðstandendur íbúa á Sóltúni beðnir um að þrífa: „Þarna blöskraði mér gjörsamlega“

Stjórnendur hjúkrunarheimilisins Sóltúns báðu aðstandendur íbúa að hjálpa til við þrif með eigin tuskum og hreinsiefnum árið 2022. Það var eftir að eigendurnir seldu fasteign hjúkrunarfélagsins fyrir 3,8 milljarða, leigðu húsnæðið af kaupandanum, greiddu sér 2 milljarða út úr félaginu og fóru svo í niðurskurð á þjónustunni. Aðstandendur og starfsfólk lýsa reynslu sinni af starfseminni og þjónustu við gamla fólkið.

19 mín. lestur

bls. 23–24

Viðtal

Ferðasagan: Frá sprengjuregni á Gaza í hljóðlátan Hafnarfjörð

Fyrir örfáum vikum bjuggu Abeer Herzallah og dætur hennar þrjár í tjaldi í Rafah. Hávaðinn í sprengjum var orðinn alvanalegur og þeim fannst dauðinn nálgast. Svo breyttist allt við skilaboðin: „Þið eruð komnar með leyfi til að fara héðan.“ Það var kominn tími á ferðalag til Íslands, til eiginmannsins sem Abeer hafði ekki hitt í tvö ár.

Myndband

bls. 26

Skýring

Eins og hænsn í myrkri

Í dönsku tímariti um varnar- og öryggismál birtist fyrir skömmu grein ásamt viðtali við Henrik Lyhne, liðsforingja í danska hernum. Þar líkir hann hernum við hænsn, sem eru varnarlaus í myrkri. Herinn skorti allan búnað til næturhernaðar, fyrir utan allt annað, þrátt fyrir fögur loforð stjórnmálamanna.

bls. 27

Fréttir

Tengslin hafa áhrif á tegund stafræns ofbeldis

Ný rannsókn frá Nordic Digital Rights and Equality Foundation (NORDREF) á stafrænu kynferðisofbeldi leiðir í ljós að tegund þess veltur mikið á sambandi milli gerandans og þolandans. Einn rannsakandinn segir að menningarlegir þættir hafi mikil áhrif á brotin og að þau feli í sér gríðarlegan kostnað fyrir samfélagið.

bls. 28–29

Pistill

Auður Magndís Auðardóttir

„Finnst ég aldrei standa mig og man ekki neitt“

Er heimanám og tómstundir barna alltaf af hinu góða?

9 mín. lestur

bls. 29

Þekking

Lögreglumaður spilar tölvuleiki við ungmenni

Lögreglumaðurinn Símon Geir Geirsson vinnur að forvarnaverkefni þar sem hann spilar tölvuleiki við ungmenni. Um er ræða spennandi tækifæri til þess að hitta ungmenni á sínum vettvangi og sinna þar forvarnastarfi. Markmiðið verkefnisins er að sporna gegn glæpum og upplýsa ungt fólk um hætturnar sem geta leynst víða í stafrænum heimi.

bls. 30

Spurningaþrautin

Spurningaþraut 23. febrúar 2024: Hver er þessi gríðarvinsæla leikkona? — og 16 aðrar spurningar

Hér geta lesendur spreytt sig á spurningaþraut Illuga Jökulssonar sem birtist í tölublaði Heimildarinnar 23. febrúar.

bls. 31

Flækjusagan

Vaðið yfir Drínu

Hvers vegna vildi Gavrilo Princip myrða Franz Ferdinand erkihertoga? — en það morð hleypti af stað hildarleik fyrri heimsstyrjaldar fyrir 110 árum.

bls. 32–33

Viðtal

Máttur morgunhananna

Tilhugsunin um að stilla vekjaraklukkuna klukkan 5:00 er kannski ekki heillandi. En ávinningurinn getur verið stórkostlegur. Það segja að minnsta kosti morgunhanarnir. Hreyfing, hugleiðsla og smá sjálfsrækt geta gert gæfumuninn. „Trikkið er að fara á fætur áður en hausinn fer að segja þér eitthvað annað,“ segir morgunhaninn Dagbjört Rúnarsdóttir.

bls. 34

Skóli lífsinsHelga Dögg Ólafsdóttir

Íslendingur í útlöndum

Helga Dögg Ólafsdóttir, grafískur hönnuður, skrifar um reynslu sína og lærdóm af því að flytja til Eistlands til að ná sér í mastersgráðu.

bls. 36

Fólkið í borginni

„Þú verðskuldar alltaf hjálp“

Guðný Lára Bjarnadóttir verður tvítug í maí. Hún æfir frjálsar íþróttir og sló nýlega eigið met í 1.500 metra hlaupi. Hún glímdi við átröskun á yngri árum en sjúkdómurinn fór að taka á sig alvarlega mynd þegar hún var í 10. bekk.

bls. 36

Pistill

Lára Guðrún Jóhönnudóttir

Innviðir hundaflautu-stjórnmálanna

Þegar innviðir bresta á samfélagið að geta treyst því að farið verði í átak til að byggja þá upp, skrifar Lára Guðrún Jóhönnudóttir, pistlahöfundur Heimildarinnar.

bls. 38–39

Menning

Pólitík á hvítum tjöldum og rauðum dreglum í Berlín

Mótmæli gegn innflytjendahatri og stríðsrekstri skyggðu á glamúr og stjörnufans á Berlinale-hátíðinni. Kvikmyndirnar sjálfar stóðu þó fyrir sínu.

bls. 39

GagnrýniSaknaðarilmur

Ilmur af sorg, söknuði og sátt

Leikhúsgagnrýnandinn Sigríður Jónsdóttir rýnir í leikverkið Saknaðarilmur sem nýlega var frumsýnt í Þjóðleikhúsinu.

Vefkökur