Úr blaðinu á vefnum

Heimildin #20

8. september 2023

Efni úr blaðinu bætist smám saman við á vefnum, en sumt birtist aðeins í blaðinu sjálfu. Allt blaðið er á síðu þess.

bls. 2–3

Fréttir

Enduðu hlæjandi utan vegar

Ferðamenn á Austurlandi, sem festu bíl sinn í sandi í Lónsfirði eftir að hafa ekið út af veginum, virtust hafa gaman af eigin óförum. Aldrei hafa fleiri bílaleigubílar verið skráðir á Íslandi en eigandi bílaleigunnar sem leigði út bílinn segir tjónum fara fækkandi.

bls. 4

Fréttir

Yfirvöld vita ekki hve mörg þeirra sem svipt voru þjónustu eru á landinu

Góðgerðarsamtök hafa síðustu vikur skotið skjólshúsi yfir tugi einstaklinga sem annars hefðu endað á götunni eftir að hafa verið synjað um vernd og svipt allri þjónustu. Lögmaður segir að yfirvöld varpi ábyrgð yfir á félagasamtök og einstaklinga. Þá geti bótaskylda ríkisins gagnvart þessum hópi fallið niður eftir að þeim hafi verið komið í skjól.

bls. 12

Fréttir

Milljón fyrir aðgerð sem ætti að kosta mest um 30 þúsund

Þrátt fyrir að hafa fengið samþykki frá Sjúkratryggingum Íslands um greiðsluþátttöku þurfa konur sem undirgangast brjóstaminnkun gjarnan að greiða í kringum eina milljón króna úr eigin vasa. Ein þeirra hefur gert hlé á lyfjameðferð til þess að komast í aðgerðina sem hún hélt að hún þyrfti ekki að borga fyrir. En nú er framhaldið í lausu lofti og hún veit ekki hvenær hún getur tekið lyfin sín næst.

bls. 16

PistillHrafn Jónsson

Sloræturnar

Það er auðveldara fyrir stjórnmálamenn að skora pólitísk stig í tilfinningaríkum málefnum heldur en að díla við fullkomlega ósamstíga hugmyndafræði í öllu nema löngunina til að halda vinnunni.

bls. 17

Skýring

Eiturlyfin og glæpaklíkurnar

Höfnin í Antwerpen í Belgíu er stundum kölluð „Stórmarkaður Evrópu“. Sú nafngift er ekki út í loftið, þar koma árlega á land 12 milljón vörugámar. Ekki er allt innihald þeirra löglegt. Evrópulögreglan telur hafnir í álfunni veikan hlekk í eftirliti með innflutningi.

bls. 18–21

ViðtalBrot Kjartans Adolfssonar

Bera ör barnæskunnar ævilangt: „Við vorum með sár úti um allt“

Linda ólst upp á heimili með dæmdum barnaníðingi og konu sem var síðar dæmd fyrir misþyrmingar gagnvart börnunum. Frá því að alsystir hennar leitaði til lögreglu leið eitt og hálft ár þar til Linda komst í fóstur. Á þeim tíma versnuðu aðstæður á heimilinu. Enn lengri tími leið þar til yngri systkini þeirra voru fjarlægð þaðan.

Myndband21 mín. lestur

bls. 22–23

Úttekt

Nokkrar virkjanir við Vatnsfjörð í athugun

Affriða þyrfti Vatnsfjörð að minnsta kosti að hluta ef hugmyndir um virkjun, eða réttara sagt virkjanir, eiga að verða að veruleika. Orkubú Vestfjarða hefur fengið þar leyfi til rannsókna, sem og í næsta firði – í óþökk landeigenda.

8 mín. lestur

bls. 30

Spurningaþrautin

Spurningaþraut Illuga 8. september 2023

Hér geta lesendur spreytt sig á spurningaþraut Illuga Jökulssonar sem birtist í tölublaði Heimildarinnar 8. september.

bls. 31

SkoðunAnders Svensson

Af hverju kennið þið útlendingum ekki að panta pulsu með öllu?

Sænski blaðamaðurinn og leiðsögumaðurinn Anders Svensson veltir því fyrir sér af hverju Íslendingar reyni ekki að kenna erlendum ferðamönnum einhverja íslensku í stað þess að grípa alltaf til enskunnar. Hann segir að hluti af upplifun ferðamanna í landi sé að sjá og heyra, og vonandi nota, tungumál innfæddra.

bls. 32–33

Lífið

Fjórfættu fjölskyldumeðlimirnir: „Hann hefur alltaf verið til staðar, elskað mig, aldrei dæmt mig eða farið neitt“

Hlutverk hunda í íslensku samfélagi hefur breyst töluvert hérlendis síðustu áratugi. Aðeins eru tæp 40 ár liðin frá því hundabann var í Reykjavík en nú eru fjórfætlingarnir tíðir gestir í fjölskyldumyndatökum og Kringlunni og breyta lífi fólks til hins betra.

9 mín. lestur

bls. 34

Skóli lífsinsDrífa Snædal

Konur eru konum bestar

Hægt er að líta yfir farinn veg og fagna árangri en það ber aldrei að vanmeta nýjar leiðir feðraveldisins til að kúga og niðurlægja konur – og þannig undiroka þær. Það er meðal þess sem Drífa Snædal hefur lært: „Feðraveldið finnur sér nefnilega alltaf nýjan farveg.“

bls. 36

Fólkið í borginni

Frá Hrafnistu í happdrættið

Valgeir Elíasson byrjaði um áramótin sem framkvæmdastjóri Happdrætti DAS en áður var hann að vinna hjá Hrafnistu í ellefu ár. Það er töluvert ólíkt að fylgja fólki síðustu metrana í lífinu eða hringja í fólk til að segja því að það hafi unnið stóra vinninginn.

bls. 38

MenningGuðbergur Bergsson

Íslenskar bókmenntir urðu aldrei samar

Guðbergur Bergsson var maður hugmyndarýni en líka ímyndunaraflsins.

bls. 38

MenningGuðbergur Bergsson

Ævintýralegt sköpunarverk

Guðbergur horfir ekki framar á sérhvern hlut, okkur mannfólkið og heiminn. Eftir standa ómældar gjafir skynjunar hans í ævintýralegu sköpunarverki.

bls. 38

MenningGuðbergur Bergsson

Regnbogar næturinnar

Guðbergur Bergsson varð persónugervingur uppreisnar gegn þrúgandi leiðindum, gráma, kúgun, stagli og súld.

bls. 39

MenningGuðbergur Bergsson

Skammaður, elskaður, dáður og ofsóttur

Guðbergur Bergsson var ævintýralega góður í því að koma fólki í opna skjöldu, ljómandi ósmekklegur og stundum blátt áfram andstyggilegur.

bls. 39

MenningGuðbergur Bergsson

Mikill evrópskur höfundur

Friðrik Rafnsson þýddi grein sem Milian Kundera skrifaði um Svaninn eftir Guðberg Bergsson. Hér birtist hún með góðlátlegu leyfi þýðandans.

bls. 40

MenningGuðbergur Bergsson

Nú er ekkert eftir hjá vatninu annað en það að kólna

Guðbergur Bergsson hrærði upp í staðnaðri fagurfræði landsmanna, gekk ítrekað fram af siðferðiskennd þeirra og hirti þá fyrir afdalamennsku. Um leið opnaði hann augu margra fyrir því að það væri hægt að hugsa öðruvísi, skrifa öðruvísi, lifa öðruvísi.

bls. 40

PistillJóhann Páll Valdimarsson

Hann gyrti niður um þjóðina

Jóhann Páll Valdimarsson var útgefandi Guðbergs alla tíð. Það var ekki úr vegi að heyra í honum og biðja hann um örfá orð sem lýsa rithöfundinum.

bls. 40

MenningGuðbergur Bergsson

Þá deyja sumir samt

„Helst lítur út fyrir að alkunn skoðun eða spádómsorð kerlingar muni sannast á Franco þegar hún sagði: ,Djöflarnir deyja aldrei.‘ En þótt djöflarnir deyi kannski aldrei þá deyja sumir samt og flest fer eftir því hvaða augum menn líta á djöflana, dauðann og lífið.“

Fréttir

Sætir hótunum um líkamsmeiðingar fyrir að vilja verja sitt land

Skýr ákvæði eru í lögum um að sveitarfélög skuli bregðast við ágangi sauðfjár í landi fólks með því að láta smala því. Þrátt fyrir það hefur sveitarfélagið Fjarðabyggð skellt skollaeyrum við öllum beiðnum eigenda jarðarinnar Óseyrar um smölun tuga saufjár sem gengur í friðuðu landi. Ívar Ingimarsson, annar landeigenda, hefur þá þurft að sitja undir uppnefnum, illmælgi og líflátshótunum á samfélagsmiðlum.

10 mín. lestur

ÚttektJarðefnaiðnaður í Ölfusi

Leynd yfir viðskiptum Elliða við námufjárfesta í Ölfusi: „Það er bara mitt mál“

Íbúar Ölfuss standa nú frammi fyrir því að ákveða hvort Þorlákshöfn eigi að verða námubær til framtíðar. Stærðarinnar mölunarverksmiðja þýska steypurisans Heidelberg er plönuð í túnfætinum. Samhliða á Elliði Vignisson bæjarstjóri í fasteignaviðskiptum við námufjárfestana Einar Sigurðsson og Hrólf Ölvisson sem eru sveipuð leynd.

Myndband11 mín. lestur

FréttirSamráð skipafélaga

Mútur og samráð í skipaflutningi með dagblaðapappír

Samskip er sagt hafa greitt kanadískum miðlara mútur gegn því að dagblaðapappír fyrir íslensk fyrirtæki væri fluttur með Samskipum. Þetta kemur fram í skýrslu Samkeppniseftirlitsins um samráð skipafélaganna þar sem rakið er hvernig greiðslunum var haldið leyndum fyrir innflytjendum hér á landi. Samskip og miðlarinn neita.

9 mín. lestur

Fréttir

Fann loks skjól fyrir sig og börnin í Mosfellsbæ

„Ég þakka guði fyrir að hafa komist til Íslands og fundið skjólið sem við leituðum að,“ segir Joy, þriggja barna móðir frá Nígeríu, sem býr nú í Mosfellsbæ og á vart orð yfir þá hjálpsemi og góðmennsku sem hún hefur fundið fyrir. Joy er í hópi flóttamanna sem yfirvöld í Mosfellsbæ hafa boðist til að taka á móti.

Viðtal

Eins manns harmleikur er annars afþreying

Inga Kristjánsdóttir er ókrýnd sakamálahlaðvarpsdrottning Íslands. Í sumar fór hún til Bandaríkjanna og stundaði myrka ferðamennsku þegar hún heimsótti meðal annars heimili Ted Bundy og var viðstödd fyrirtöku í máli grunaðs morðingja í Idaho. Hún segist skilja þau sem furða sig á því hvernig hún geri afþreyingu úr harmleik annarra en segir þetta allt snúast um forvitni og að segja sögur.

8 mín. lestur

Fréttir

Hefur kostað næstum hálfan milljarð að byggja ekki við Stjórnarráðið

Búið er að tyrfa yfir holuna á bak við Stjórnarráð Íslands og fresta framkvæmdum á viðbyggingu við það, sem staðið hefur til árum saman.

Allt af létta

Mun ekki sakna illmælgi og hótana

Helga Vala Helgadóttir, þingmaður Samfylkingarinnar, er hætt á þingi eftir sex ára þingsetu og ætlar að helga sig lögmennsku að nýju. Hún mun ekki sakna illmælginnar sem fylgir þingstörfunum og vonast til að vera laus við hótanir.

Pistill

Bergur Ebbi

Gamli góði heimsendirinn

Ein af skuggahliðum gervigreindar er að hinir ríku verða ríkari og hinir fátækari valdalausari þar sem framlag þeirra í atvinnulífinu skiptir minna máli. Þetta segir Bergur Ebbi sem notar stéttakenningar til að fjalla um afleiðingar og spurningar sem vakna af aukinni notkun gervigreindar.

LeiðariÞórður Snær Júlíusson

Aðför gegn neytendum (staðfest)

Á síðustu dögum höfum við aftur og aftur fengið staðfestingar um að fákeppnisumhverfið og eftirlitsleysið sem ríkir á Íslandi, og er byggt inn í kerfin sem ráðandi öfl beita öllum kröftum sínum til að verja, bitnar fyrst og síðast á almenningi í landinu.