Úr blaðinu á vefnum

Heimildin #88

7. mars 2025

Efni úr blaðinu bætist smám saman við á vefnum, en sumt birtist aðeins í blaðinu sjálfu. Allt blaðið er á síðu þess.

bls. 2–3

Fréttir

Pólitískustu hagræðingartillögur almennings teknar út

Í tillögum starfshóps um hagræðingu í ríkisrekstri er ekki að finna þær hugmyndir frá almenningi sem mættu teljast hápólitískar. En til dæmis stungu fjölmargir landsmenn upp á því í samráðsgátt stjórnvalda að fækka pólitískum aðstoðarmönnum og hætta rekstri RÚV og ÁTVR.

bls. 4

Fréttir

Forstjóri klórar sér í höfðinu vegna hagræðingartillögu

Forstjóri Nýsköpunarsjóðs Kríu gerir sér ekki grein fyrir því hvernig ríkið ætlar að ná 9,7 milljarða hagræðingu með því að leggja niður sjóðinn. Þá telur hún það ekki vita á gott að setja eignir sjóðsins á brunaútsölu.

bls. 4

Allt af létta

Illa brugðið yfir stefnuræðu Trumps

Inga Dóra Guðmundsdóttir, sem býr í Grænlandi, segir að sér hafi brugðið illa við stefnuræðu Trumps á dögunum og spurt sig hvort valdamesti maður heims hafi virkilega hótað sér og öðrum Grænlendingum úr „áhrifamesta ræðupúlti heims“.Grænlendingar muni aldrei samþykkja að verða hluti af Bandaríkjunum.

bls. 8–9

LeiðariIngibjörg Dögg Kjartansdóttir

Samfélaginu ber skylda til að hlusta

Ástvinir í sorg senda frá sér hvert ákallið á fætur öðru. Ætla stjórnvöld að bregðast við?

bls. 9

Pistill

56 mín.

Sif Sigmarsdóttir

Verðlaun fyrir ræfilsskap

Vísbendingar um uppgjöf Hollywood gagnvart Trump blöstu við löngu fyrir endurkjör hans í embætti forseta.

bls. 12–14

Úttekt

Konum fjölgar sem óttast um líf sitt

Úrræðaleysi ríkir hér á landi gagnvart því að tryggja öryggi kvenna á heimilum sínum og stjórnvöld draga lappirnar, segir Linda Dröfn Gunnarsdóttir, framkvæmdastýra Kvennaathvarfsins, sem var á lista BBC yfir 100 áhrifamestu konur í heimi. Konum sem leita í athvarfið hefur fjölgað. Oft gera þær lítið úr ofbeldinu og áfellast sig, en lýsa síðan hryllingi inni á heimilinu. „Sjálfsásökunin situr oft lengst í þeim.“

15 mín. lestur

bls. 16

FréttirÍ leikskóla er álag

Foreldrar vinna á leikskóla til að brúa bilið

Veruleiki barnafjölskyldna í Reykjavík einkennist af því að börn eru orðin alltof gömul til að telja aldur í mánuðum þegar þau loks komast inn á leikskóla. Árum saman hefur öllum 12 mánaða gömlum börnum verið lofað leikskólaplássi en raunin er að mánuði barna sem fá pláss er hægt að telja í tugum. Foreldrar hafa gripið til sinna ráða, meðal annars með því að starfa á leikskóla til að fá forgang að leikskólaplássi.

bls. 17

FréttirÍ leikskóla er álag

Síðasta hálmstráið að vinna á leikskóla — en dýrmætt

Vilhjálmur Þór Svansson, lögfræðingur og starfsmaður á leikskólanum Nóaborg, bjóst ekki við að hefja störf á leikskóla til að koma dóttur sinni að á leikskóla. Hann segir það hollt fyrir foreldra að stíga aðeins út fyrir þægindarammann og dýrmætt að fylgjast með dætrum sínum vaxa og dafna í leikskólastarfinu.

bls. 18–19

ViðtalÍ leikskóla er álag

Hélt að hún myndi höndla álagið betur

Að vinna með börnum er það skemmtilegasta sem Gunnhildur Gunnarsdóttir barnasálfræðingur gerir. Þegar hún tók að sér tímabundið starf á leikskóla til að tryggja syni sínum leikskólapláss hélt hún að hún myndi höndla álagið en það kom henni á óvart hversu krefjandi starfsumhverfið er. „Stundum þegar ég kom heim eftir langan dag vildi ég bara að enginn talaði við mig, ég var svo ótrúlega þreytt.“

12 mín. lestur

bls. 20–21

ViðtalÍ leikskóla er álag

Frá endurlífgun á bráðamóttökunni í umönnun leikskólabarna

Líf Auðar Ólafsdóttur hjúkrunarfræðings og fjölskyldu tók stakkaskiptum síðasta haust þegar hún sagði skilið við Bráðamóttöku Landspítalans eftir átta ára starf og hóf störf á leikskóla barnanna sinna til að koma yngra barninu inn á leikskóla. „Ég fór úr því að vera í endurlífgun einn daginn yfir í að syngja Kalli litli kónguló hinn daginn.“

10 mín. lestur

bls. 22

ViðtalÍ leikskóla er álag

Ekki fórn að vinna á leikskóla

Arnar Dan Kristjánsson leikari lítur ekki á það sem fórn að vinna á leikskóla til að koma dóttur sinni að á leikskóla. Hann lítur á það sem mestu gjöf í heimi að geta haft áhrif á litla heima.

bls. 23

ViðtalÍ leikskóla er álag

Leitar að framtíðarstarfsfólki á leikskóla: „Við erum alltaf að gefa afslátt“

Halldóra Guðmundsdóttir, leikskólastjóri á Drafnarsteini, segir það enga töfralausn að foreldrar ráði sig tímabundið til starfa á leikskólum til að tryggja börnum sínum leikskólapláss. Þetta sé hins vegar úrræði sem hafi verið lengi til staðar en hefur færst í aukana síðustu ár. Farfuglarnir mega ekki verða fleiri en staðfuglarnir.

bls. 24

Viðtal

Kallar saman þingmenn og sérfræðinga vegna varnarmála

Ísland stendur frammi fyrir nýjum áskorunum í öryggis- og varnarmálum í breyttu alþjóðlegu umhverfi. Þorgerður Katrín Gunnarsdóttir utanríkisráðherra trúir að varnarsamningur Íslands við Bandaríkin haldi enn, en telur nauðsynlegt að bæta við stoðum í vörnum landsins og útilokar ekki varanlegt varnarlið. Hún vill að Ísland efli eigin greiningargetu í stað þess að treysta alfarið á önnur ríki.

9 mín. lestur

bls. 26–27

Greining

Heimurinn hefur breyst — en Ísland ekki

Heimsókn Zelenskís til Bandaríkjanna og fundur hans með Trump og Vance markaði þáttaskil – heimurinn er breyttur.

bls. 28

Eitt og annaðBorgþór Arngrímsson

Kaupið, kaupið, kaupið

Danir og Norðmenn ætla að stórefla samvinnu í varnar- og öryggismálum. Forsætisráðherrar landanna lýstu þessu yfir á fundi sem haldinn var í Ósló í síðustu viku. Báðar þjóðir ætla að stórauka fjárveitingar til varnarmála. Kaupið, kaupið, kaupið voru fyrirmæli danska forsætisráðherrans til yfirmanna hersins.

bls. 30

Spurningaþrautin

Spurningaþrautin 7. mars 2025 — Hver er bærinn? — og 16 aðrar spurningar

Hér geta lesendur spreytt sig á spurningaþraut Illuga Jökulssonar sem birtist í tölublaði Heimildarinnar 7. mars.

bls. 31

Flækjusagan

Er Trump Pétur 3. Rússakeisari?

Trump Bandaríkjaforseti snýr gersamlega við blaði Bandaríkjanna varðandi Úkraínu. Höfum við nokkurn tíma séð annað eins?

bls. 34–35

ViðtalGrunnstoðir heilsu

Hreyfing hefur forspárgildi um hvað við getum í framtíðinni

Dr. Hannes Hrafnkelsson heimilislæknir segir hreyfingu nauðsynlegan hluta af þeim lífsstíl sem allir eigi að hafa, einkum ef fólk vill viðhalda sæmilegum lífsgæðum á efri árum, geta ferðast og búið lengur við sjálfstæði. Hann segir hreyfingu geta seinkað sjúkdómum, og jafnvel komið í veg fyrir að fólk fái einhverja þeirra, en leggur áherslu á að hreyfing sé aðeins einn af mörgum þáttum í meðferð margra sjúkdóma og að hún þurfi að vera í rútínu okkar.

10 mín. lestur

bls. 36–37

ViðtalGrunnstoðir heilsu

Eini Íslendingurinn til að hlaupa maraþon með tvö ígrædd líffæri

Kári Guðmundsson fékk grætt í sig nýra og bris fyrir átta árum. Hann er eini Íslendingurinn sem hefur fengið tvö líffæri og náð að hlaupa heilt og hálf maraþon eftir líffæraígræðsluna og það oftar en einu sinni. Kári hafði í raun mjög lítið hreyft sig í gegnum árin en nú hleypur hann og lyftir til að fá aukið úthald og styrk og segist aldrei hafa verið í betra formi, það sýni allar mælingar.

8 mín. lestur

bls. 38

Skóli lífsinsSteinunn Ólína Þorsteinsdóttir

Við erum öll Jesús og Satan

Steinunn Ólína Þorsteinsdóttir, leikkona og fyrrverandi forsetaframbjóðandi, hefur lært að hún á margt ólært. En hún hefur lært að sorgin og gleðin eru einn og sami hluturinn og að markmiðið er að geta haldið á þeim báðum samtímis.

bls. 40

Fólkið í borginni

Syngur svo jörðin haldi áfram að snúast

Glúmur Gylfason „komst á pedalinn“ og varð organisti á Selfossi þegar hann var ungur. Þessa dagana tekur hann þátt í tíðasöng í Dómkirkjunni til að jörðin haldi áfram að snúast.

Viðskipti

Seldu upprunaábyrgðir fyrir milljarða í fyrra

Tekjur Landsvirkjunar af sölu upprunaábyrgða hafa margfaldast á fjórum árum. Lengi voru ábyrgðirnar afhentar viðskiptavinum án sérstaks gjalds en nú skila þær milljörðum í nýjar tekjur.

SpottiðGunnar Karlsson