Úr blaðinu á vefnum

Heimildin #86

21. febrúar 2025

Efni úr blaðinu bætist smám saman við á vefnum, en sumt birtist aðeins í blaðinu sjálfu. Allt blaðið er á síðu þess.

bls. 2

Viðskipti

Milljarðatap af íslensku flugfélögunum tveimur

Icelandair og Play töpuðu bæði á síðasta ári. Það síðarnefnda hátt í tíu milljörðum króna og hefur aldrei skilað hagnaði. Viðsnúningur til hins verra varð á rekstri Icelandair. Lífeyrissjóðir eru stærstu eigendur félaganna beggja.

bls. 4

Fréttir

Óvissa um kostnað framkvæmda í Ráðherrabústaðnum

Tveir útveggir hafa óvænt breytt forsendum kostnaðarútreikninga umfangsmikilla framkvæmda í Ráðherrabústaðnum í Tjarnargötu.

bls. 4

Allt af létta

Stóra gallabuxnamálinu hvergi lokið

Þingmaður Viðreisnar, Jón Gnarr, komst í hann krappan þegar hann mætti til vinnu í bláum gallabuxum.

bls. 6

Fréttir

Mátu hvor annan sem hæfasta umsækjandann

Brynjar Níelsson sat í dómnefndinni sem mat þá Þorgeir Örlygsson og Eirík Tómasson hæfasta sem hæstaréttardómara. Nú kom það í hlut Þorgeirs að meta umsækjendur þegar hann sat í dómnefndinni sem mat Brynjar hæfastan.

bls. 8–9

LeiðariErla Hlynsdóttir

Þrælastétt Íslands

Aðfluttar konur bera uppi ræstingar á Íslandi, láglaunastörf sem lítil virðing er borin fyrir. Með aukinni útvistun starfa við ræstingar eykst enn jaðarsetning þeirra. Nú er svo komið að lækka á þessi lágu laun, fyrir að sinna störfunum sem Íslendingar vilja ekki.

bls. 9

PistillSif Sigmarsdóttir

Til varnar siðlausum eiturpennum

Flest þeirra sem byrjuðu í blaðamennskunni á sama tíma og Sif Sigmarsdóttir eru löngu útskrifuð yfir í störf talsmanna og upplýsingafulltrúa og flytja nú sannleik þess sem borgar best.

bls. 10–14

Á vettvangi

Einn og hálfur tími á bráðamóttöku: Sjálfsskaði, hjartastopp og hnífstunga

Eitt orð má aldrei nota á bráðamóttöku Landspítalans og það er orðið rólegt. Nánast um leið og Jón Ragnar Jónsson bráðalæknir hefur orð á að það sé óvenju rólegt á næturvakt eina helgina dynja áföllin á. Hann hefur rétt komið manni til lífs þegar neyðarbjallan hringir á ný. Síðan endurtekur sama sagan sig.

17 mín. lestur

bls. 12

Á vettvangi

Vona að flestir hafi sinn eigin Selvog

Rúdolf Adolfsson er geðhjúkrunarfræðingur á bráðamóttöku Landspítalans og hefur sérhæft sig í áfallahjálp. Á vinnustað eins og bráðamóttökunni skiptir máli að hafa mann eins og Rúdolf sem hjálpar starfsfólki að komast í gegnum erfiða vinnudaga eða áföll.

bls. 15

Á vettvangi

Frá Bogota á bráðamóttökuna

Á ferð um landið heilluðust Sandra Gonzalez bráðalæknir og Oscar D. Rubio æðaskurðlæknir svo af Íslandi að þau ákváðu að sækja um á Landspítalanum og setjast hér að. Þau segja mikinn mun á því að vera læknir hér þar sem hægt er að veita öllum rétta þjónustu en í heimalandinu þar sem þjónustan veltur á tryggingum sjúklinga.

bls. 16–17

Fréttir

Vilja losna við gamla refi úr ríkis stjórnum

Fjármálaráðherra hefur sett nýjar reglur um hvernig staðið er að vali í stjórnir stórra ríkisfyrirtækja. Helmingur stjórnarformanna í þessum fyrirtækjum í dag hefur gegnt trúnaðarstörfum við flokkana sem skipuðu þá.

bls. 18–19

ViðtalBandaríki Trumps

Íslendingar þurfi að ákveða hvar þeir staðsetja sig: „Þetta eru mjög válegir tímar“

Pólskipti hafa átt sér stað í vestrænu varnarsamstarfi með skyndilegri stefnubreytingu Bandaríkjanna í utanríkismálum, segir Erlingur Erlingsson hernaðarsagnfræðingur. Hætta geti steðjað að Íslandi en Bandaríkin hafi sýnt að þau séu óútreiknanleg og beri ekki virðingu fyrir leikreglum alþjóðakerfisins.

8 mín. lestur

bls. 20–21

Greining

Atlantshafsbandalagið í sinni mestu krísu: Fjölþáttakrísa siðmenningarinnar

Atlantshafsbandalagið Nató er í sinni mestu krísu frá upphafi og er við það að liðast í sundur. Bandaríkin, stærsti og sterkasti aðili bandalagsins, virðast mögulega ætla að draga sig út úr varnarsamstarfinu. Þau ætla, að því er best verður séð, ekki lengur að sinna því hlutverki að vera leiðtogi hins vestræna eða frjálsa heims. Utanríkisstefna þeirra sem nú birtist er einhvers konar blanda af hentistefnu og nýrri nýlendustefnu með auðlinda-upptöku. Fjölþáttakrísa (e. polycrisis) ræður ríkjum.

bls. 22

Fréttir

Utanríkisráðherra segir stöðuna grafalvarlega

Þorgerður Katrín Gunnarsdóttir utanríkisráðherra segir að nú sé uppi barátta um þann frjálsa heim sem Íslendingar vilji búa í. Bandaríkin séu enn mikil vinaþjóð en Ísland þurfi að treysta á fleiri en bara þau.

bls. 24

Eitt og annaðBorgþór Arngrímsson

Leiðist að lesa

Einungis 14 prósent danskra barna á aldrinum 9 til 12 ára hafa ánægju af lestri. Flestum í þessum aldursflokki leiðist að lesa og sjá ekki tilganginn. Ýmislegt hefur verið gert til að auka áhuga barna á lestri en það virðist ekki duga. Danski menntamálaráðherrann segir þetta mikið áhyggjuefni en sjálfur var hann bókaormur á yngri árum.

bls. 26

Spurningaþrautin

Spurningaþraut Illuga 21. febrúar 2025: Hver málaði málverkið? og 16 aðrar spurningar

Hér geta lesendur spreytt sig á spurningaþraut Illuga Jökulssonar sem birtist í tölublaði Heimildarinnar 21. febrúar.

bls. 28

Flækjusagan

Sannleikshundurinn

Viktoriia Amelina fórnaði lífinu til að skrásetja stríðsglæpi og hryllingsverk Rússa í Úkraínu. Nú er komin út bók sem hún var að skrifa síðustu misserin áður en Rússar drápu hana, Looking at Women, Looking at War.

bls. 30

Skóli lífsinsAri Trausti Guðmundsson

Horft framan í alheiminn

Ari Trausti Guðmundsson jarðvísindamaður og fyrrverandi alþingismaður líkir tilvist sinni á jörðu við ferli eða stöðu einnar bakteríu. „Í heildarsamhengi er ég sama sem ósýnilegur.“ En á lífsleiðinni hefur hann lært að lærdómar eru oft erfiðari en margt annað, vegferðin með þá lengri en birtan eftir þá bjartari.

bls. 32

Pistill

Kristlín Dís

Að ljúga í starfsviðtalinu

Laug umhverfis-, orku- og loftslagsráðherra í starfsviðtalinu um að vera umhugað um náttúruvernd? Kristlín Dís spyr.

bls. 34

GagnrýniHeim

Alheimurinn heima

Leikverkið Heim eftir Hrafnhildi Hagalín skilur eftir sig slóða af tilfinningum löngu eftir að sýningu lýkur líkt og stjörnuryk sem svífur um himingeiminn, að mati leikhúsgagnrýnanda Heimildarinnar.

bls. 35

GagnrýniSkeljar

Fyrstu skrefin, framtíðin bíður

Skeljar eftir Magnús Thorlacius var frumsýnt á efri hæðinni í Ásmundarsal fyrr í mánuðinum. Að sögn leikhúsgagnrýnanda má í sýningunni sjá afrakstur ungs sviðslistafólks sem er að taka sín fyrstu skref í sviðslistaheiminum.

bls. 35

GagnrýniÁrið án sumars

Seiðandi hamfaraljóð

„Sköpunarneistinn blossar þegar Marmarabörn leiða saman alvöru og gaman, hrylling og hlátur,“ skrifar Sigríður Jónsdóttir, leikhúsgagnrýnandi Heimildarinnar.

bls. 36–38

Viðtal

Faraldur ruslarkitektúrs – flestar nýjar byggingar ljótar

Hópur fólks skorar á borgaryfirvöld að stýra uppbyggingu fallegra umhverfis undir yfirskriftini: Byggjum betur. Arkitekt og borgarskipulagsfræðingur ræðir við myndlistarmann um borgarumhverfið. Ákallið fylgir hér greininni.

13 mín. lestur

bls. 40–43

Viðtal

„Við elskum að skamma fólk“

Nýverið opnaði Ragnar sýningu í I8 í Marshall-húsinu með yfirskrfitinni: Brúna tímabilið. Raunar er hann á brúnu tímabili en var til í viðtal sem endaði í öllum litum regnbogans. Rætt um skömmina, Trump, Rússland, slaufun, aktívista í Palestínu og Beethoven – svo eitthvað sé nefnt. Smá óður til gleðinnar og samt rætt um illskuna.

18 mín. lestur

bls. 44–46

Viðtal

„Vorum að undirbúa okkar menn“

Hvað er HAMPARAT? Það er sambræðingur hljómsveitanna HAM og Orgelkvartettsins Apparat sem báðar hafa tryllt lýðinn og markað sér rækilegan sess á músíksenunni, bara nöfnin gæla við nostalgíuna í fólki. Þann 21. mars munu hljómsveitirnar renna í eitt í Eldborg. En hvað eiga þær sameiginlegt? Sigurður Björn Blöndal úr HAM og Sighvatur Ómar Kristinsson úr Apparat ræða um HAMPARAT.

10 mín. lestur